پنج شنبه , ۳۰ شهریور ۱۳۹۶
خانه > جاذبه های گردشگری مذهبی تهران > کلیسای سرکیس مقدس در مرکز تهران

کلیسای سرکیس مقدس در مرکز تهران

کلیسای سرکیس مقدس یکی از کلیساهای ارامنه مقیم تهران است که به کلیسای حضرت مریم نیز معروف است. این کلیسا در خیابان کریم خان زند، نبش خیابان نجات اللهی واقع شده است و ارامنه مقیم تهران در مراسم مذهبی آیینی خود از این مکان مقدس استفاده می کنند.

معرفی کلیسای سرکیس مقدس

کلیسای سرکیس مقدس، کلیسای جامع ارامنه تهران است که با هزینه شخصی فردی خیر از ارامنه تهران به نام مارگار سرکیسیان و طرح مهندس آفتاندیلیان بنا شد و کار بنای کلیسا و ساختمان های اداری واقع در جنوب محوطه آن در سال ۱۳۴۹ هجری شمسی مصادف با سال ۱۹۷۰ میلادی خاتمه یافته و مقر خلیفه گری ارامنه تهران از کلیسای مریم مقدس به این محل جدید انتقال یافت.

در محوطه این کلیسا بنای یادبود شهدای ۱۹۱۵ ارامنه و در کنار آن مقبره اسقف فقید آرداک مانوکیان خلیفه پیشین ارامنه تهران قرار دارد.

نام کلیسا

سرکیس مقدس، از قدیسان کلیسای حواری ارمنی، در اوایل سده چهارم میلادی از سرداران ارتش روم بود که به علت مسیحی بودن تحت تعقیب قرار گرفت. او به همراه پسرش، «ماردیروس»، به ارمنستان پناه برد اما تیران، پادشاه ارمنستان، تحت فشار امپراتور روم مجبور به اخراج آنان از ارمنستان شد. آنان به خدمت ارتش شاپور دوم درآمدند که در جنگ با کوشان‌ ها بود. شاپور از خدمات سرکیس بسیار خرسند بود اما از آنجایی که به وی اتهام تبلیغ مسیحیت در بین سپاهیان شاپور را زده بودند دستور داد تا او و پسرش را به همراه شماری از سربازان در نیشابور به قتل رسانند. امروزه از نام همین شخصیت در این کلیسا استفاده شده است.

معماری

کلیسای سرکیس مقدس، که بزرگ‌ ترین کلیسای تهران است، دارای ابعادی به طول ۳۶/۵ متر و عرض ۱۷/۸ متر با پلان بازیلیکا تک ناوی است که بر روی صفه‌ ای کم ارتفاع بنا شده و با در نظر گرفتن امانت خانه‌ های دو طرف محراب در سمت شرقی بنا و راهرو ورودی اصلی، در سمت غربی بنا، کلیسا از داخل دارای پلان صلیبی شکل است. دیوارهای خارجی بنا با سنگ مرمر سفید رنگ و دیوارهای داخلی و سقف با گچ پوشانده شده است.

اگرچه مهندس آفتاندلیانس در طراحی کلیسای سرکیس مقدس از معماری قرون وسطی و عصر جدید ارمنستان پیروی کرده با جسارت تغییراتی در این دو نوع معماری داده و گنبدی ساخته که ظاهراً بدون داشتن تکیه گاهی بر روی سقف قرار دارد و در هوا معلق است. از آنجایی که در کلیساهای تک ناوی وزن سقف بنا به وسیله قوس‌ های واقع در زیر سقف به دیوارهای طولی دو طرف بنا منتقل می‌ شود، بنابراین این گونه بناها، برای تحمل فشار سقف، نمی‌ توانند عرض زیادی داشته باشند و به همین دلیل نیز، فاقد گنبد و معمولاً، بناهایی کوچک هستند اما آفتاندلیانس، متأثر از معماری کلیساهای تک ناوی و آمیختن این سبک با معماری تالارهای گنبد دار، کلیسای سرکیس مقدس را به گونه‌ ای طراحی کرده است که توانسته گنبد عظیمی برروی آن قرار دهد.

محراب کلیسا به صورت نیم دایره است و مطابق با سنت کلیساهای ارمنیان در سمت شرقی بنا قرار دارد. کف آن نیز بالاتر از کف صحن کلیسا و دارای سه نورگیر است. در دو طرف محراب، امانت خانه‌ ها قرار دارند که هر یک دارای نورگیری کوچک هستند و به غیر از ورودی به داخل صحن کلیسا ورودی مجزایی نیز به محوطه خارج از بنا دارند. دیوارهای بالای محراب و دو سمت آن با نقاشی‌ های دیواری، با موضوعاتی برگرفته از کتاب مقدس، اثر ادمان آیوازیان، پوشیده شده است.

صحن کلیسا را می‌ توان به سه بخش تقسیم کرد که قسمت میانی ۷۵ سانتی‌ متر از هر طرف پهن‌ تر از دو قسمت شرقی و غربی است و گنبد در این قسمت از بنا قرار دارد. گنبد شانزده ضلعی کلیسا به وسیله یک چهار ضلعی بر روی چهار طاقی قرار گرفته که بر روی شاه تیرها تکیه دارد. ساق و گنبد آن تماماً از نورگیرها تشکیل شده است.

ورودی اصلی، که دارای سردری با سبک معماری کلیساهای سده‌ های چهارم و پنجم میلادی ارمنستان است به داخل راهرویی به پهنای محراب کلیسا باز می‌ شود و در بالای آن، بالکنی وجود دارد که محل اجرای سرودهای روحانی گروه کر است. کلیسا دارای دو ناقوسخانه است که در دو طرف راهروی ورودی ضلع غربی آن و در بالای دو ورودی بنا، به صورت برجی با پلان چهار گوش قرار دارند و در انتهای آن ها گنبدهایی شبیه به گنبد اصلی کلیسا با ساق‌ های هشت ضلعی ساخته شده است. به غیر از ورودی ذکر شده، کلیسا دارای دو ورودی دیگر در دو سمت شمال و جنوب کلیسا واقع در زیر برج های ناقوسخانه است.

لازم به یادآوری است که در ابتدا گنبد کلیسا برروی دیوارهای آن استوار بوده است یعنی بنا فاقد ستون های حامل بوده است ولی پس از مدتی به علت شروع به نشست سقف کلیسا خطر ریزش گنبد احساس گردید و لذا چهار ستون زیر گنبد ساخته شد تا سنگینی بار گنبد را تحمل کند.

یادگاری نسل کشی ارمنی ها

بنای یادمان نسل‌ کشی ارمنیان در کلیسای سرکیس مقدس از سنگ مرمر سفید ساخته شده و بلندی آن ۳/۵۰ متر است که بر پایه‌ ای از همان سنگ به ابعاد ۷۷×۱۶۲ و بلندی ۸۲ سانتی‌ متر قرار گرفته است. روی پایه، کتیبه‌ ای به پهنای ۷۷ و بلندی ۶۶ سانتی‌ متردیده می‌ شود که بر روی آن به خط نستعلیق فارسی و زیر آن به ارمنی نوشته شده است: «یادبود شهدای ارامنه». زیر این نوشته به زبان ارمنی «۲۴ آوریل ۱۹۱۵».

این بنا در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۲ خورشیدی در پنجاه و هشتمین سالگرد نسل‌ کشی ارمنیان رونمایی شد.

دسترسی و تلفن تماس

همانطور که در بالا اشاره شد، کلیسای سرکیس مقدس در خیابان کریم خان زند، نبش خیابان نجات اللهی واقع شده است. بهترین مسیر برای رسیدن به این کلیسا استفاده از خط ۱ مترو تهران است که میتوانید در ایستگاه هفت تیر از قطار پیاده شده و ابتدای خیابان کریم خان تاکسی های میدان ولی عصر را سوار شوید و جلوی کلیسا از تاکسی پیاده شوید.

تلفن کلیسای سرکیس مقدس: ۸۸۹۰۱۶۳۴ الی ۶

جانمایی کلیسا نیز جهت استفاده علاقه مندان قرار داده شده است.

امتیازدهی

امتیاز کل مطلب

User Rating: Be the first one !

همچنین ببینید

نمای پارک ملت تهران

پارک ملت در شمال تهران

پارک ملت یکی از پارک های زیبا و مجهز تهران است که در قسمت شمالی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *