پنج شنبه , ۳۰ شهریور ۱۳۹۶
خانه > جاذبه های گردشگری مذهبی تهران > مسجد امام خمینی در بازار تهران

مسجد امام خمینی در بازار تهران

مسجد امام خمینی یکی از مساجد تاریخی تهران است که در قلب بازار این شهر قرار دارد. این مسجد تاریخی مربوط به دوره قاجاریه می باشد و در گذشته به نام های مسجد شاه و مسجد سلطانی معروف بوده است.

معرفی مسجد امام خمینی

مسجد امام خمینی از معروف ترین مساجد تهران است که در بازار واقع شده و از آثار باقیمانده دوران فتحعلی شاه قاجار در سال ۱۲۴۰ هجری قمری است. قدمت این مسجد تاریخی در حدود ۱۸۰ سال است و مناره ها و ساعت آن نیز در زمان ناصرالدین شاه به آن افزوده شده است.

با توجه به کاشی‌ نوشته‌ ها و کتیبه‌ هایی که در ایوان جنوبی مسجد به جای مانده، زمان تقریبی شروع ساخت آن سال ۱۲۱۲ یا ۱۲۲۴ هجری قمری است. در سال ۱۳۰۷ هجری قمری به دستور ناصرالدین‌ شاه قاجار در اصلی در جهت شمال تعمیر و نیز به دستور وی دو مناره در دو طرف گلدسته مسجد ساخته شد. بنابراین تکمیل کننده اصلی آن را می توان ناصرالدین‌شاه قاجار نامید.

ژاک موریه‌، نایب سفارت انگلیس‌، در سفرنامه خود در سال ۱۲۲۲ هجری قمری، می‌نویسد: «تنها بنای قابل ملاحظه در تهران عهد فتحعلی‌ شاه، مسجد شاه است که ناتمام مانده است‌.»

معماری

این مسجد، بنایی چهار ایوانی است که شبستان‌ های اصلی آن در جبهه جنوبی قرار دارد و معماری کلی و نیز پاره‌ای از جزییات آن از مسجد وکیل شیراز گرفته شده و در طراحی و ساخت آن مانند سایر ابنیه آن زمان هنرمندان شیرازی دست داشته‌ اند.

کتیبه های تاریخی موجود در بنای آن اکثراً به خط آقای مهدی ملک الکتاب می باشند. نام استادان کاشیکار اسدالله عابدین، اسدالله حسینی، احمد علی اصغر، علی اکبر محمد از تهران و مصطفی طباطبائی، فتح الله عبدالرحیم، حسین باقر و ابراهیم کاظم از اصفهان در کاشیکاری های اطراف صحن دیده می شود.

مسجد دارای فضایی مربعی است که تقارن نقطه‌ ای و حیاط مرکزی، با چرخشی ملایم نسبت به بافت شهر برای استقرار در امتداد قبله دارد. همچنین فضاهای دیگر مسجد، ۴ ایوان در وسط ۴ ضلع، گنبدخانه در ضلع جنوبی، ۳ شبستان اصلی در کنج ها و حوض مربعی در مرکز حیاط می باشد.

این بنا با استفاده از آجرهای نخودی رنگ و همچنین کاشی‌ های چند رنگ، طبق اصول معماری ایرانی تزیین شده و دارای حیاطی وسیع و کلاسیک با ایوانی در هر طرف آن است‌. طرح و معماری مسجد هم ساده و هم انعطاف‌ پذیر است، به نحوی که می‌ توان در ابعاد و اجزای اصلی بنا تغییراتی داد و آن‌ ها را تا بیرون محدوده حیاط تا ساختمان‌ های مجاور امتداد داد.

ورودی مسجد به شکل یک مدخل مستطیل شکل عریض و در مرکز یک طاق عمیق در وسط دیوار قرار گرفته است که طاق قوسی مقرنس آن با نقوش درهم رفته گیاهان و کاشی‌ های خشتی هفت رنگ لعاب‌ دار تزیین شده است‌. در دو جناح طاق قوسی‌، یک سری قاب مستطیل شکل قرار دارد که با کاشی‌ های رنگارنگ تزیین شده‌ است. این ورودی به یک هشتی (دالان‌) طاق‌ دار منتهی می‌ شود که به حیاط وسیع مجاور ایوان بزرگ شمالی راه دارد.

حیاط مسجد از طریق شبکه ای از راه ‌های خروجی به بازار اتصال پیدا می‌ کند. این حیاط مربع شکل بوده و دارای ردیف طاق‌ های یک طبقه وسیع و کم عمق در هر طرف است و هر یک از چهار ایوان در وسط هر ضلع حیاط واقع شده است و همگی بر اساس طرح اصلی از یک طاقچه گرد طاق‌ دار که مقرنس کاری شده در یک قاب مستطیل تشکیل شده‌ اند.

مهم‌ ترین ایوان، ایوان جنوبی است‌ زیرا از آن جا می‌ توان وارد مقصوره گنبدداری شد که محراب اصلی مسجد در پشت دیوارهای جنوبی آن قرار گرفته است‌. در داخل ایوان‌، لوحه‌ هایی تزیین شده با کاشی‌ های خشتی هفت رنگ لعاب‌ دار ظریف و طرح‌ های زیبای شاخ و برگ‌ های پیچیده و درهم تنیده وجود دارد‌ که بیش‌ تر زرد و صورتی است‌ و دور تا دور آن نام فتحعلی‌‌ شاه به خط نستعلیق نوشته شده است‌.

وقایع مهم

در تاریخ ۲۰ آذر ۱۲۸۴، علاءالدوله دستور به چوب بستن و تحقیر عمومی ۲ تن از بازاریان به بهانه بالابودن قیمت قند کرد. حکم فلک حاجی سید هاشم قندی و حاجی سید اسماعیل خان در حیاط مسجد شاه انجام شد که واکنش اعتراضی بازار تهران و آغاز جنبش مشروطه در تهران را به همراه داشت.

حاج‌ علی رزم‌ آرا، نخست‌ وزیر وقت ایران در روز ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ در مسجد شاه به ضرب گلوله یکی از اعضای فدائیان اسلام ترور شد.

ثبت در آثار ملی ایران

این اثر در تاریخ ۱ مهر ۱۳۶۳ با شماره ثبت ۱۶۶۷ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دسترسی

بهترین مسیر برای رسیدن به این مسجد تاریخی و زیبا در قلب تهران، استفاده از خط یک مترو تهران و ایستگاه مترو ۱۵ خرداد است. پیشنهاد ما این است ابتدا خریدهای خود را در بازار قدیمی و تاریخی تهران انجام دهید و سپس برای نماز و دیدن مسجد، به سمت آن بروید.

در ادامه نیز جانمایی مسجد امام خمینین تهران در نقشه جهت استفاده علاقه مندان قرار داده شده است.

امتیازدهی

امتیاز کل مطلب

User Rating: ۳٫۷ ( ۱ votes)

همچنین ببینید

نمای پارک ملت تهران

پارک ملت در شمال تهران

پارک ملت یکی از پارک های زیبا و مجهز تهران است که در قسمت شمالی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *